Bão từ 2021 tấn công Trái đất: Mỹ chỉ ra tốc độ 'thần sầu' của luồng plasma - Cơn 'cuồng nộ' từ Mặt trời

Trang Ly |
Bão từ 2021 tấn công Trái đất: Mỹ chỉ ra tốc độ 'thần sầu' của luồng plasma - Cơn 'cuồng nộ' từ Mặt trời
Bão từ 2021 tấn công Trái đất: Mỹ chỉ ra tốc độ 'thần sầu' của luồng plasma - Cơn 'cuồng nộ' từ Mặt trời

Theo các nhà khoa học, Mặt trời hiện đang hướng tới thời kỳ hoạt động mạnh nhất trong chu kỳ 11 năm của nó, được gọi là cực đại của Mặt Trời.

BÃO TỪ 'TẤN CÔNG' TRÁI ĐẤT

Cơ quan Khí quyển và Đại dương Quốc gia Mỹ (NOAA) và Văn phòng Met của Anh đều đã đưa ra cảnh báo về cơn bão từ (bão địa từ) sắp 'tấn công' Trái Đất chúng ta. Cả hai cơ quan đều giải thích rõ bão từ là gì, nguyên nhân xảy ra bão từ và tác động của bão từ đến Trái Đất.

Cơn bão từ này được dự đoán là kết quả của một số vụ phun trào nhật hoa (CME) và gió Mặt trời phóng ra từ một "lỗ" đã mở ra trong vành nhật hoa của Mặt trời.

Bão từ 2021 tấn công Trái đất: Mỹ chỉ ra tốc độ thần sầu của luồng plasma - Cơn cuồng nộ từ Mặt trời - Ảnh 1.

Hình ảnh minh họa về phun trào nhật hoa (CME).

Mặc dù có thể có tới 4 CME có thể 'tấn công' Trái Đất, nhưng MET trấn tĩnh rằng, cư dân hành tinh không cần phải quá lo lắng. Cơn bão từ sẽ chỉ cao đến cấp G2 - tương đối nhẹ trong Thang bão Mặt trời 5 cấp, trong đó G5 là cấp mạnh nhất.

Theo NOAA, tác động của trận bão từ cấp G2 này ở vĩ độ cao được dự báo là có thể gây biến động lưới điện; làm ảnh hưởng đến định hướng vệ tinh nhân tạo đang hoạt động quanh Trái Đất, với lực cản gia tăng ở quỹ đạo Trái đất tầm thấp (LEO); và sự lan truyền vô tuyến tần số cao có thể bị mờ dần.

Mặt khác, 'nhờ' trận bão từ năm 2021 này mà người dân từ bang ​​New York đến Wisconsin đến tiểu bang Washington của Mỹ có thể quan sát cực quang - một hiện tượng thường chỉ xuất hiện ở 2 cực (Bắc Cực - Nam Cực), NOAA thông tin.

Bão từ là một phần của thời tiết không gian khá bình thường và dự báo trong vài năm tới, bão từ có thể xuất hiện thường xuyên hơn. Bão từ xảy ra khi Mặt trời nhiễu loạn, dưới dạng CME và gió Mặt trời, gây ra sự gián đoạn đối với từ trường của Trái đất và tầng khí quyển trên.

TỐC ĐỘ DI CHUYỂN KINH NGẠC CỦA CME

Trên website của NOAA thông tin, CME có nghĩa là Phun trào nhật hoa. Đây là quá trình đẩy mạnh (phóng) plasma và từ trường ra khỏi vành nhật hoa của Mặt trời. Vật liệu được đẩy ra phần lớn bao gồm các hạt electron và proton.

Mặt trời có thể phóng ra hàng tỷ tấn vật chất vành nhật hoa và kéo theo một từ trường mạnh hơn cường độ từ trường liên hành tinh (IMF) hay từ trường xoắn ốc (HMF).

CME di chuyển ra ngoài Mặt trời với tốc độ từ chậm hơn 250 km/giây đến nhanh gần 3000 km/giây. Với tốc độ đó, các CME có thể lao đến Trái đất của chúng ta trong vòng 15-18 giờ, NOAA thông tin.

CME chậm hơn có thể mất vài ngày để đến nơi. Chúng mở rộng về kích thước khi chúng lan truyền ra xa Mặt trời và các CME lớn hơn có thể đạt đến kích thước chiếm gần một phần tư không gian giữa Trái đất và Mặt trời vào thời điểm nó đến hành tinh của chúng ta.

Khi đó, sự va chạm giữa CME và từ trường Trái đất sẽ gây ra bão địa từ - còn được gọi là bão Mặt trời hay bão từ, Sciencealert.com thông tin.

Khi CME phóng thẳng về phía Trái đất và gây ra bão từ thì nó sẽ được gọi là CME liên hành tinh (ICME). Sóng xung kích của ICME gây ra một cơn bão địa từ có thể phá vỡ từ quyển của Trái đất.

Gió Mặt trời xuất hiện từ các 'lỗ hổng' trên vành nhật hoa của Mặt trời. Đây là những vùng plasma mát hơn, ít đặc hơn trong bầu khí quyển của Mặt trời, với từ trường mở rộng hơn. Những vùng mở này cho phép gió Mặt trời thoát ra ngoài dễ dàng hơn, thổi bức xạ điện từ vào không gian với tốc độ cao.

"Có 4 CME có thể ảnh hưởng đến Trái đất", Văn phòng Met của Anh giải thích trên trang web của mình. "3 trong số này có thể đến riêng biệt hoặc dưới dạng một trận bão từ kết hợp duy nhất trong suốt ngày 27 tháng 9, với một CME còn lại có thể đến Trái đất muộn hơn vào ngày 27 hoặc trong suốt ngày 28 tháng 9".

"Chúng tôi chưa chắc lắm về tác động của bão từ lần này đến tầm thấp (nơi con người sinh sống). Cũng có nguy cơ thấp là CME có thể ảnh hưởng đến Trái đất vào những thời điểm nó đến hành tinh chúng ta. Tuy nhiên, mọi tác động sau đó sẽ giảm bớt trong suốt ngày 28 và 29 tháng 9." - MET Office thông tin.

Bão từ 2021 tấn công Trái đất: Mỹ chỉ ra tốc độ thần sầu của luồng plasma - Cơn cuồng nộ từ Mặt trời - Ảnh 3.

Hình ảnh về hiện tượng cực quang.

Bất kỳ hạt tích điện nào va chạm với từ trường của Trái đất đều bị bay xoáy dọc theo đường sức từ về phía các cực, nơi chúng đổ mưa xuống tầng khí quyển trên của Trái đất và va chạm với các phân tử trong khí quyển. Kết quả là sự ion hóa của các phân tử này tạo ra những ánh sáng nhảy múa tuyệt đẹp mà chúng ta gọi là cực quang.

Theo dự báo về cực quang của Trung tâm Dự báo Thời tiết Không gian (SWPC), chúng ta có mức KP 6 trên chỉ số KP 10 điểm về hoạt động địa từ. Điều này có nghĩa là khả năng xảy ra cực quang động, với ánh sáng rực rỡ sẽ mang đến trải nghiệm khó quên cho người yêu thiên văn.

MẶT TRỜI ĐANG HOẠT ĐỘNG MẠNH NHẤT

Dự báo, chúng ta cũng có thể chứng kiến nhiều cơn bão Mặt trời hơn trong những tháng và năm tới. Vì sao? Vì Mặt trời hiện đang hướng tới thời kỳ hoạt động mạnh nhất trong chu kỳ 11 năm của nó, được gọi là cực đại của Mặt Trời.

Trong thời gian cực đại của Mặt trời, từ trường Mặt trời - kiểm soát các vết đen (vùng tạm thời của từ trường mạnh), các tia sáng Mặt trời và phun trào nhật hoa - đều ở mức mạnh nhất và hoạt động của Mặt trời cũng vậy.

Bão từ 2021 tấn công Trái đất: Mỹ chỉ ra tốc độ thần sầu của luồng plasma - Cơn cuồng nộ từ Mặt trời - Ảnh 4.

Theo các nhà khoa học, Mặt trời hiện đang hướng tới thời kỳ hoạt động mạnh nhất trong chu kỳ 11 năm của nó, được gọi là cực đại của Mặt Trời. Nguồn: NASA

Đầu năm 2021, Mặt trời đã phun ra luồng sáng mạnh nhất kể từ năm 2017, vì vậy ngôi sao của chúng ta chắc chắn đang thức giấc.

Hoạt động của vết đen Mặt trời của nó dự kiến ​​sẽ đạt cực đại vào tháng 7 năm 2025, sau đó nó sẽ giảm dần trở lại mức cực tiểu năng lượng Mặt trời.

NOAA cho biết thêm, sự xuất hiện của CME sắp xảy ra lần đầu tiên được quan sát bởi vệ tinh của Đài quan sát Khí hậu Không gian Sâu (DSCOVR) thuộc NOAA, đặt tại khu vực quỹ đạo L1. 

Sự gia tăng đột ngột về mật độ, tổng cường độ từ trường liên hành tinh (IMF) và tốc độ gió Mặt trời tsẽ được DSCOVR  quan sát. Nhờ đó, có thể cung cấp cảnh báo nâng cao từ 15 đến 60 phút về sự xuất hiện của xung đột CME đối với từ trường Trái đất.

Bài viết sử dụng nguồn: NOAA, Sciencealert.com, MET Office

Đọc thêm về:

    Bạn đọc có thể báo tin, gửi bài viết, clip, ảnh về email khampha@ttvn.vn để nhận nhuận bút cao trong vòng 24h. Đường dây nóng: 0943 113 999

    Soha
    Trí Thức Trẻ
      Công ty Cổ phần VCCorp

      © Copyright 2010 - 2021 – Công ty Cổ phần VCCorp

      Tầng 17,19,20,21 Toà nhà Center Building - Hapulico Complex,
      Số 1 Nguyễn Huy Tưởng, Thanh Xuân, Hà Nội.
      Email: btv@soha.vn
      Giấy phép số 2411/GP-TTĐT do Sở Thông tin và Truyền thông Hà Nội cấp ngày 31 tháng 07 năm 2015.
      Chịu trách nhiệm nội dung: Ông Nguyễn Thế Tân

      Liên hệ quảng cáo:
      Hotline: 0942.86.11.33
      Email: giaitrixahoi@admicro.vn
      Hỗ trợ & CSKH:
      Tầng 20, tòa nhà Center Building, Hapulico Complex,
      số 1 Nguyễn Huy Tưởng, phường Thanh Xuân Trung, quận Thanh Xuân, Hà Nội.
      Tel: (84 24) 7307 7979
      Fax: (84 24) 7307 7980
      Chính sách bảo mật

      Chat với tư vấn viên