Ai đã thả "diều hâu": Yếu nhân đứng sau chính sách rắn của Úc với Trung Quốc

Nam Anh |
Ai đã thả "diều hâu": Yếu nhân đứng sau chính sách rắn của Úc với Trung Quốc
Ai đã thả "diều hâu": Yếu nhân đứng sau chính sách rắn của Úc với Trung Quốc
Quan hệ giữa Trung Quốc và Australia đã xấu đi rõ rệt trong thời gian qua.

Giám đốc Tình báo Quốc gia Andrew Shearer, đặc nhiệm tình báo Nick Warner và cựu Cố vấn an ninh quốc gia Justin Bassi là những người đã định hình chính sách diều hâu với Bắc Kinh.

Ông Morrison và nội các đã dựa vào đội ngũ cố vấn kỳ cựu và những nhân vật chủ chốt trong chính phủ - vốn nổi tiếng vì luôn tập trung mạnh mẽ vào an ninh quốc gia và quan điểm diều hâu đối với Bắc Kinh.

Cùng với cách tiếp cận cứng rắn của đội ngũ cố vấn chiến lược này, quan hệ Trung - Úc đang ngày càng xấu đi nghiêm trọng.

Trên thực tế, mối quan hệ hai nước đã rơi vào căng thẳng trong những năm gần đây, nhưng nó thật sự đi đến bờ vực thẳm kể từ năm ngoái khi Canberra kêu gọi mở cuộc điều tra quốc tế độc lập về nguồn gốc đại dịch Covid-19 (lúc đó nghi ngờ virus rò rỉ từ một phòng thí nghiệm ở Vũ Hán, Trung Quốc). Đáp trả, Bắc Kinh ra đòn nhằm vào hàng tỷ USD hàng xuất khẩu của Canberra.

Trong những tuần gần đây, các nhân vật cấp cao trong chính phủ Australia đã liên tục nói đến "bóng ma" chiến tranh, trong đó có cả Bộ trưởng Quốc phòng Peter Dutton, quan chức hồi tháng 4 khẳng định, Australia không thể loại trừ khả năng xảy ra xung đột với Bắc Kinh trong vấn đề Đài Loan.

Câu hỏi đặt ra là ai đang định hình chính sách diều hâu của Canberra đối với Bắc Kinh?

Các nhân vật quan trọng và quyết đoán

Đó đều là những nhân vật quan trọng và rất quyết đoán.

Đứng đầu là Andrew Shearer - cựu cố vấn an ninh quốc gia của Thủ tướng Morrison. Ông Andrew Shearer hiện được xem là điệp viên hàng đầu của nước này khi nắm giữ vị trí Giám đốc Văn phòng Tình báo Quốc gia (ONI). Nhân vật thứ hai là Nick Warner, một nhà ngoại giao và điệp viên kỳ cựu, hiện đang làm cố vấn cho Vụ Phủ Thủ tướng và Nội các (DPMC). Và cuối cùng là Justin Bassi, Chánh văn phòng của Ngoại trưởng Marise Payne và là cựu cố vấn an ninh quốc gia cho cựu Thủ tướng Malcolm Turnbull.

Trong đó, ông Shearer, cố vấn an ninh quốc gia của các đời Thủ tướng Tony Abbott và John Howard, nổi tiếng từ nhiều năm trước khi thẳng thẳn bày tỏ những lo ngại về các ý định chiến lược của Bắc Kinh. Và giờ đây, những lo lắng như vậy trở thành suy nghĩ mặc định ở Canberra.

Trong một phân tích năm 2010 cho Viện nghiên cứu Lowy, ông Shearer cảnh báo việc Australia phụ thuộc nhiều vào Trung Quốc với tư cách là đối tác thương mại lớn nhất khiến Canberra khó điều chỉnh các chính sách chiến lược. Theo ông, Canberra cần thận trọng xem xét thấu đáo động cơ của Trung Quốc khi đầu tư quy mô lớn vào các lĩnh vực có tầm quan trọng chiến lược đối với Australia.

Trong khi đó, ông Warner, cựu đại sứ tại Iran và là Tổng giám đốc Cơ quan Tình báo Mật vụ, co quan được xem là "CIA của Australia", cũng là một nhân tố quan trọng trong chính sách tiếp cận cứng rắn với Trung Quốc.

Chuyên gia Blaxland mô tả ông Warner "có lẽ là nhẹ nhàng hơn một chút" so với ông Shearer, mặc dù ông Warner có kiến ​​thức sâu rộng về các hoạt động gián điệp. Ông Bassi, cựu cố vấn an ninh quốc gia của Thủ tướng Turnbull và cũng từng làm việc trong ONI, cũng là nhân vật có tư tưởng cứng rắn và hiếu chiến đối với Bắc Kinh.

Trong số những tiếng nói được cho là mang lại ảnh hưởng "vừa phải" còn có bà Michelle Chan, người vừa được bổ nhiệm là Phó thư ký ONI.

Úc "nổ súng" sớm hơn cả Mỹ

Năm 2018, Canberra đã "bắn phát súng đầu tiên" nhắm vào Bắc Kinh khi quyết định loại gã khổng lồ công nghệ Huawei của Trung Quốc ra khỏi khỏi hệ thống mạng 5G vì lý do an ninh quốc gia.

Cũng trong năm 2018, Australia thông qua luật chống can thiệp từ nước ngoài, động thái được coi là chủ yếu nhắm vào Bắc Kinh. Mới đây nhất, hồi tháng 4, chính phủ của Thủ tướng Morrison phủ quyết hai thỏa thuận liên quan đến Sáng kiến Vành đai và Con đường (BRI) đầy tham vọng Trung Quốc mà bang Victoria đã ký kết. Thậm chí, các quan chức Australia hiện cũng đang cân nhắc hủy hợp đồng thuê cảng Darwin kéo dài 99 năm của Tập đoàn Landbridge thuộc sở hữu của Trung Quốc đã ký vào năm 2015.

Ông Shearer – từng làm việc tại Trung tâm Nghiên cứu Chiến lược và Quốc tế (CSIS) có trụ sở ở Washington – cũng luôn ủng hộ mạnh mẽ việc hợp tác với Mỹ và các quốc gia cùng chí hướng khác để chống lại sức mạnh và ảnh hưởng ngày càng tăng của Trung Quốc.

Trong một bài báo năm 2017, ông chỉ trích cựu Thủ tướng Kevin Rudd vì muốn lấy lòng Bắc Kinh mà ra quyết định rời khỏi Đối thoại Tứ giác kim cương (QUAD) gồm có Mỹ, Ấn Độ và Nhật Bản vào năm 2008. "Ông Rudd - một chuyên gia về Trung Quốc - lẽ ra phải biết rằng các nhà lãnh đạo ở Bắc Kinh không tôn trọng các nước yếu và không cần đưa ra những nhượng bộ vô cớ," ông Shearer viết.

Mặc dù có một số ít tranh cãi quanh "đội ngũ diều hâu" có ảnh hưởng này ở Canberra, nhưng hầu hết đều ủng hộ quan điểm rằng, chính nhờ họ đã thúc đẩy một đường lối cứng rắn hơn đối với Bắc Kinh trong bối cảnh Trung Quốc ngày càng hung hăng.

Tuy nhiên, James Curran, một cựu quan chức chính phủ hiện là giáo sư lịch sử tại Đại học Sydney, cho rằng, Australia thậm chí đã "đi trước các quốc gia khác", kể cả Mỹ, trong chính sách cứng rắn hơn đối với Trung Quốc.

Trước chính quyền đương nhiệm, John Garnaut - cố vấn chủ chốt của cựu Thủ tước Turnbull vào năm 2016 đã dẫn đầu một cuộc điều tra bí mật về sự can thiệp của Trung Quốc, truyền cảm hứng cho đạo luật chống can thiệp nước ngoài mang tính bước ngoặt đánh dấu sự khởi đầu của sự suy giảm kéo dài nhiều năm trong quan hệ Trung - Úc.

Trên thực tế, những tiếng nói nổi bật khác đã thúc đẩy đường lối diều hâu đối với Bắc Kinh còn có Bộ trưởng Bộ Nội vụ Mike Pezzullo, Trợ lý Bộ trưởng Quốc phòng Andrew Hastie cùng rất nhiều nghị sĩ Quốc hội. Ted O’Brien, một nghị sĩ ở Queensland, cũng đã thúc đẩy một đường lối cứng rắn hơn với Bắc Kinh, kêu gọi chính phủ "bắt tay" với các quốc gia khác để chống lại các hình phạt kinh tế của Bắc Kinh.

Mối đe dọa được phóng đại?

Tuy nhiên, cũng có những ý kiến cho rằng, mối đe dọa từ Trung Quốc đã được phóng đại.

Behm, thuộc Viện nghiên cứu Australia cho biết những người đóng vai trò quan trọng đội ngũ của Thủ tướng Morrison thiếu hiểu biết về "sự phức tạp" của Trung Quốc với tư cách là một cường quốc, nền kinh tế và văn hóa đang lên.

"Họ đang nhìn tất cả các hành động của Trung Quốc chỉ đơn giản qua lăng kính đe dọa, sợ hãi và lo lắng. Họ không hiểu rằng ban lãnh đạo Trung Quốc thực sự là những người khôn khéo và có kinh nghiệm chính trị.", ông nói thêm.

Behm cho biết ông không dung túng cho các hành động của Bắc Kinh, nhưng Canberra không thể cho rằng Trung Quốc là "điên rồ hay xấu xa" vì họ đang theo đuổi quyền lực quốc gia và toàn cầu.

Một số nhà quan sát cũng cho rằng chính sách an ninh quốc gia nên được tiến hành một cách hiệu quả mà không gây tổn hại đến các vấn đề kinh tế.

Đọc thêm về:

    Đọc tin tức VN nhanh nhất, xem tin thế giới mới nhất tại Soha.Bạn đọc có thể báo tin, gửi bài viết, clip, ảnh về email thegioi@ttvn.vn để nhận nhuận bút cao trong vòng 24h. Đường dây nóng: 0943 113 999

    Soha
    Trí Thức Trẻ

    TIN NỔI BẬT SOHA

      Công ty Cổ phần VCCorp

      © Copyright 2010 - 2021 – Công ty Cổ phần VCCorp

      Tầng 17,19,20,21 Toà nhà Center Building - Hapulico Complex,
      Số 1 Nguyễn Huy Tưởng, Thanh Xuân, Hà Nội.
      Email: btv@soha.vn
      Giấy phép số 2411/GP-TTĐT do Sở Thông tin và Truyền thông Hà Nội cấp ngày 31 tháng 07 năm 2015.
      Chịu trách nhiệm nội dung: Ông Nguyễn Thế Tân

      Liên hệ quảng cáo:
      Hotline: 0942.86.11.33
      Email: giaitrixahoi@admicro.vn
      Hỗ trợ & CSKH:
      Tầng 20, tòa nhà Center Building, Hapulico Complex,
      số 1 Nguyễn Huy Tưởng, phường Thanh Xuân Trung, quận Thanh Xuân, Hà Nội.
      Tel: (84 24) 7307 7979
      Fax: (84 24) 7307 7980
      Chính sách bảo mật

      Chat với tư vấn viên