6 năm thần tốc của UAE: Bắt kịp 5 cường quốc, tạo kỳ tích gây kinh ngạc cho thế giới

Trang Ly |

6 năm thần tốc của UAE: Bắt kịp 5 cường quốc, tạo kỳ tích gây kinh ngạc cho thế giới
6 năm thần tốc của UAE: Bắt kịp 5 cường quốc, tạo kỳ tích gây kinh ngạc cho thế giới
Những người đứng đầu các Tiểu vương quốc của UAE nói chuyện với nhau trước buổi phát sóng trực tiếp Tàu thăm dò Hope tiến vào quỹ đạo sao Hỏa ngày 9/2/2021. Ảnh: AP / Kamran Jebreili

Nhìn sự đổi khác thần tốc của UAE, có lẽ giờ nhiều người mới hiểu vì sao con tàu quỹ đạo lên sao Hỏa của quốc gia này lại tên là HOPE - HY VỌNG.

Năm 2014, khi Các Tiểu vương quốc Ả Rập Thống nhất (UAE) tuyên bố họ sẽ phóng một sứ mệnh lên sao Hỏa đúng vào Quốc khánh lần thứ 50 của đất nước vào ngày 2/12/2021, giới phân tích vũ trụ quốc tế cho biết, đó là một tham vọng không tưởng!

Bởi, vào thời điểm đó, quốc gia này chưa có cơ quan vũ trụ; không có nhà khoa học hành tinh; Thậm chí, đến năm 2018, sau 5 năm loay hoay chế tạo vệ tinh nhân tạo đầu tiên, người UAE cũng phải nhờ Nhật Bản phóng đi.

Chẳng ai ngờ, 6 năm trôi qua sau ngày tuyên bố đó, UAE gặt hái được thành công ngoài sức tưởng tượng: Tàu quỹ đạo sao Hỏa Hope của UAE - Sứ mệnh liên hành tinh đầu tiên trong thế giới Ả Rập - đã được phóng thành công vào ngày 19/7/2020 trên một tên lửa của Nhật Bản và đến quỹ đạo Hành tinh Đỏ vào ngày 9/2/2021, sớm hơn mục tiêu đặt ra của UAE những 10 tháng!

6 năm thần tốc của UAE: Bắt kịp 5 cường quốc, tạo kỳ tích gây kinh ngạc cho thế giới - Ảnh 1.

Người đứng đầu Dubai, Sheikh Mohammed bin Rashid al-Maktoum (phải), nói rằng tàu thăm dò Hope là một minh chứng cho khả năng của giới trẻ UAE. Ảnh: Trung tâm Vũ trụ Mohammed bin Rashid

Sự kiện này đưa UAE trở thành quốc gia thứ 6 lên tới sao Hỏa (sau Liên Xô, Mỹ, Châu Âu, Nhật Bản, Trung Quốc).

"Làm thế nào mà một quốc gia Ả Rập nhỏ bé lại có thể chạm đến sao Hỏa chỉ trong 6 năm" là câu hỏi nhiều người thắc mắc và cũng là tựa đề bài viết đăng trên Tạp chí Nature.

Hãy xem quốc gia sở hữu nguồn 'vàng đen' dồi dào này làm gì để có được thành tựu sánh ngang các cường quốc vũ trụ trên thế giới khác với nỗ lực bắt đầu từ con số 0 qua bài tổng hợp phân tích sau.

UAE: TƯƠNG LAI NGOÀI DẦU MỎ

Emirates Mars Mission (EMM - Sứ mệnh sao Hỏa của UAE) là dự án liên hành tinh đầu tiên trong thế giới Ả Rập. Tàu quỹ đạo Hope (hoặc Amal trong tiếng Ả Rập), sẽ tạo ra bản đồ toàn cầu đầu tiên về bầu khí quyển của sao Hỏa.

Chặng đường từ một quốc gia loay hoay chế tạo vệ tinh nhân tạo đầu tiên trong 5 năm đến hành trình thực hiện thành công một sứ mệnh không gian sâu chỉ mất 6 năm là một kỳ tích đáng kinh ngạc của UAE.

Và còn ngạc nhiên hơn nữa khi người ta biết rõ động lực phía sau chương trình không gian của đất nước vùng Tây Á này: Không phải cố bằng được các nước khác đua lên vũ trụ, cũng không phải thể hiện sức mạnh của một nền kinh tế dầu mỏ, hơn hết, đó là câu chuyện truyền cảm hứng cho thế hệ trẻ UAE một cách đầy nhân văn.

Câu chuyện bắt đầu từ đây...

Trong suốt những năm 1970, người sáng lập UAE là cố Tổng thống Sheikh Zayed bin Sultan Al Nahyan (1918-2004) đã gặp gỡ các phi hành gia từ một số sứ mệnh Apollo (NASA) để tìm hiểu về kinh nghiệm của họ khi du hành đến và đi từ Mặt trăng. Năm 1973, Tổng thống Nixon thậm chí còn tặng ông một mảnh đá Mặt trăng được thu thập trong sứ mệnh Apollo 17 từ Thung lũng Taurus-Littrow của Mặt trăng.

Cảm phục trước thành tựu vĩ đại của người Mỹ, ông Sheikh Zayed bin Sultan Al Nahyan sớm mong muốn hành trình chinh phục không gian được truyền cảm hứng đến mọi thế hệ trẻ UAE, thúc đẩy sự quan tâm của họ đối với khoa học, kỹ thuật, tiến bộ và hướng đến một tương lai ngoài dầu mỏ.

"Lên được sao Hỏa là điều quan trọng, nhưng "cách chúng ta đến đó còn quan trọng hơn" - Al Amiri, Bộ trưởng Khoa học UAE nói.

Đối với UAE, mục tiêu khoa học vũ trụ đứng thứ hai. Bởi sao? Đối mặt với những thách thức về kinh tế và môi trường, quốc gia vùng Vịnh nhỏ bé này hy vọng dự án Emirates Mars Mission có thể đẩy nhanh quá trình chuyển đổi sang nền kinh tế tri thức - đây mới là mục tiêu tiên quyết - bằng cách tạo nguồn cảm hứng cho hơn 100 triệu người trẻ trên khắp các quốc gia Ả Rập, khuyến khích nghiên cứu, và đón nhận những kiến thức nhân loại mới mẻ.

Giống như các dự án cảng và đường bộ lớn trước đó, sứ mệnh sao Hỏa là một dự án lớn được thiết kế để tạo ra "cuộc cách mạng thay đổi tư duy thế hệ trẻ". Hơn cả thành tựu sánh ngang các cường quốc vũ trụ thế giới đó là ước mong thay đổi định kiến của người UAE về việc "làm giàu vĩnh viễn từ dầu mỏ", Omran Sharaf, Giám đốc dự án của sứ mệnh EMM cho biết.

Đây là thực trạng UAE phải đối mặt. Chỉ một số ít trong số hơn 100 cơ sở giáo dục đại học của UAE thực hiện nghiên cứu không gian. Ahmad Belhoul, Bộ trưởng giáo dục đại học cho biết: Mặc dù UAE có nhiều kỹ sư và kỹ thuật viên, nhưng "chúng tôi phát hiện ra rằng chúng tôi đang thiếu rất nhiều nhà khoa học hành tinh". Khó khăn này tương tự như cách một nhà nước UAE non trẻ ngày mới thành lập.

Giống như Burj Khalifa của Dubai - tòa nhà cao nhất thế giới - và hệ thống tàu điện ngầm không người lái đầu tiên của UAE cũng đã phải trải qua một chặng đường dài khó khăn (sau khi độc lập từ Vương quốc Anh năm 1971) mới có được.

Việc phát hiện các mỏ dầu giúp UAE như 'hổ mọc thêm cánh'. Kể từ đó, sự giàu có và các dự án cơ sở hạ tầng táo bạo đã giúp biến quốc gia sa mạc thành một trung tâm kinh doanh, vận chuyển và du lịch toàn cầu và là một trong những quốc gia giàu nhất trên thế giới tính theo đầu người.

"Bất cứ điều gì UAE đã làm kể từ ngày đầu tiên đều mang yếu tố sống còn".

MẶT TRÁI CỦA DẦU MỎ: HIỆN THỰC CẦN THAY ĐỔI

Nhưng chính những lĩnh vực đã giúp các thành phố lớn của UAE phát triển mạnh đã tỏ ra dễ bị tổn thương bởi một loạt các cuộc suy thoái kinh tế, và Mùa xuân Ả Rập cũng đã làm rung chuyển khu vực rất nhiều.

Một số khía cạnh của sự giàu có từ dầu mỏ đã tạo ra các vấn đề lo ngại lâu dài, đặc biệt là việc làm với mức lương cao của chính phủ UAE và các khoản trợ cấp hào phóng cho công dân, những người chỉ chiếm 12% dân số (bao gồm phần lớn là người nhập cư). Trên khắp vùng Vịnh, những yếu tố này từ lâu đã khiến việc làm trong các công ty khởi nghiệp, khu vực tư nhân hoặc nghiên cứu kém hấp dẫn hơn.

Jon Alterman, Giám đốc Chương trình Trung Đông tại Trung tâm Nghiên cứu Chiến lược và Quốc tế ở Washington DC, cho biết: Mặc dù UAE nổi tiếng với những mục tiêu ngoạn mục, nhưng công dân của UAE thường không có nhiều tham vọng.

Dữ liệu của Tổ chức Giáo dục, Khoa học và Văn hóa (UNESCO) của Liên Hợp Quốc cho thấy UAE không có sinh viên tốt nghiệp Tiến sĩ trước năm 2010 - và vào năm 2017, học viên tiến sĩ chỉ chiếm chưa đến 0,8% dân số có trình độ đại học.

Thay vì đầu tư cho việc học và nghiên cứu, giới trẻ UAE nhìn thấy sự giàu có nhanh chóng từ dầu mỏ. Họ đang cho rằng dầu mỏ là vĩnh cửu. Và nhanh chóng cuốn theo con đường làm giàu không bền vững đó. Nhưng, tiếc thay tài nguyên Trái Đất đều có hạn. Sẽ đến lúc, UAE cạn kiệt dầu mỏ. Và tương lai sẽ ra sao?

Cựu Tổng thống Sheikh Zayed bin Sultan Al Nahyan của UAE đã từng nói: "Lịch sử là một chuỗi sự kiện liên tục. Hiện tại chỉ là phần mở rộng của quá khứ". Điều này nói lên lịch sử của UAE, nhưng cũng nói lên tương lai của nó, và không lĩnh vực nào thể hiện đúng câu nói của người sáng lập đất nước bằng những nỗ lực vào không gian.

Năm 2013, Phó tổng thống kiêm Thủ tướng của UAE là Mohammed Bin Rashid Al Maktoum đã gọi điện cho Omran Sharaf (một trong số kỹ sư vệ tinh ít ỏi của UAE) nói rằng: Liệu UAE có lên sao Hỏa vào năm 2021 được hay không!

Năm 2014, Cơ quan Vũ trụ UAE (UAESA) nhanh chóng được thành lập. Cả chính phủ UAE thay đổi tư duy và cách làm để tạo nên "cuộc cách mạng đổi mới tư duy giới trẻ" thông qua sứ mệnh Emirates Mars Mission. Và đây là cách họ làm!

6 NĂM THẦN TỐC LÊN SAO HỎA

UAE đã khai thác chuyên môn của nước ngoài, sử dụng một mô hình thành công trước đó: Năm 2007, UAE đã thuê công ty Satrec Initiative của Hàn Quốc để thiết kế và chế tạo các vệ tinh đầu tiên của mình. Đến năm 2018, UAE đã có thể phóng vệ tinh được thiết kế và chế tạo hoàn toàn tại quê nhà.

Áp dụng quy trình tương tự cho sứ mệnh sao Hỏa, UAE đã thuê những kỹ sư, nhà khoa học từng làm cho các sứ mệnh sao Hỏa của NASA, chủ yếu là tại Đại học Colorado Boulder (Mỹ), để làm việc cùng với họ; đồng thời đào tạo người UAE cách phóng một tàu thăm dò đến hành tinh khác.

6 năm thần tốc của UAE: Bắt kịp 5 cường quốc, tạo kỳ tích gây kinh ngạc cho thế giới - Ảnh 4.

Omran Sharaf - Giám đốc dự án của sứ mệnh Hope. Ảnh: Natalie Naccache / Nature.

Omran Sharaf - Giám đốc dự án của sứ mệnh EMM - từ chối cung cấp ngân sách của dự án sao Hỏa. Ông khẳng định rằng "Hành trình 6 năm thần tốc không phải là kết quả của việc ném tiền vào sứ mệnh này. Điều quan trọng nhất là có được sự ủng hộ của các nhà lãnh đạo để đưa ra các quyết định nhanh chóng".

Landin, từng làm việc cho NASA, cho biết: Đào tạo những người UAE trẻ đầy nhiệt huyết và làm việc trong một môi trường táo bạo, mạo hiểm là đặc trưng dễ tìm thấy trong những năm đầu của NASA.

UAE đã tham gia Nhóm Phân tích Chương trình Thám hiểm Sao Hỏa, một diễn đàn quốc tế do NASA lãnh đạo. Họ được đào tạo để lấp đầy khoảng trống kiến ​​thức lớn về: Bầu khí quyển sao Hỏa thay đổi như thế nào theo chu kỳ hàng ngày và theo mùa; Môi trường ở sao Hỏa ra sao; Và việc lên kế hoạch cho một sứ mệnh không gian sâu được thực hiện như thế nào...

Vào tháng 7/2018, UAE và NASA đã ký một thỏa thuận thực hiện để hợp tác về chuyến bay có người lái. "Đây là một cột mốc quan trọng khác trong tầm nhìn của chúng tôi nhằm trở thành một quốc gia hàng đầu về du hành vũ trụ, mang đến cơ hội chia sẻ kiến ​​thức và hợp tác chặt chẽ hơn nữa với NASA" - Tiến sĩ Mohammed Al Ahbabi, Giám đốc Cơ quan Vũ trụ UAE nói.

H.O.P.E

'Trái ngọt' đến vào ngày 19/7/2020: Tàu quỹ đạo Hope (Hy Vọng) của UAE được phóng đi. 7 tháng sau, ngày 9/2/2021, tàu Hope đi vào quỹ đạo sao Hỏa thành công. Khi phóng, tàu Hope có khối lượng 1,5 tấn, rộng 2,4 mét và cao 2,9 mét, Space.com thông tin.

Hiện tại Hope đang thực hiện một lộ trình rộng và xa, vì vậy nó sẽ là tàu thăm dò đầu tiên cung cấp bức tranh toàn cảnh về bầu khí quyển của sao Hỏa, các đám mây, khí và bão bụi của nó, trong suốt cả ngày, thay vì ở các khoảng thời gian hoặc địa điểm riêng lẻ của các sứ mệnh trước đây. Sau khi thu thập thông tin từ tàu thăm dò, UAE sẽ chia sẻ dữ liệu miễn phí cho hơn 200 tổ chức học thuật và khoa học trên thế giới.

Ảnh trái: Tàu quỹ đạo Hope của UAE - Ảnh phải: Mô hình khu định cư của UAE trên sao Hỏa năm 2117. Ảnh: Cơ quan Vũ trụ UAE

Thành công ngoài sức tưởng tượng của Hope không chỉ gây chấn động thế giới Trung Đông và người Ả Rập, không chỉ truyền cảm hứng cho sinh viên tham gia các ngành học vũ trụ; làm tăng số sinh viên học lên tiến sĩ mà còn khiến UAE nuôi thêm nhiều tham vọng sâu nữa trong tương lai, trong đó có Mars 2117. UAE thông báo rằng trong 100 năm nữa, nước này có kế hoạch thiết lập một khu định cư giúp con người có thể tự sinh sống được trên sao Hỏa vào năm 2117.

“Mars 2117 là hạt giống mà chúng ta đang gieo hôm nay để gặt hái thành quả của những thế hệ mới được dẫn dắt bởi niềm đam mê khoa học và nâng cao kiến ​​thức của nhân loại” - Phó tổng thống kiêm Thủ tướng của UAE là Mohammed Bin Rashid Al Maktoum nói.

Để chuẩn bị cho nỗ lực này, UAE sẽ xây dựng một loạt các phòng thí nghiệm được gọi là Thành phố Khoa học Sao Hỏa mô phỏng các điều kiện trên Hành tinh Đỏ.

Nhìn sự đổi khác thần tốc của UAE, có lẽ giờ nhiều người mới hiểu vì sao con tàu quỹ đạo lên sao Hỏa của quốc gia này lại tên là HOPE - HY VỌNG.

Nếu ngọc trai, dầu mỏ, hàng hải... từng đưa UAE trở thành một quốc gia giàu có nhất Trung Đông thì liệu chinh phục không gian có phải là 'chìa khóa bền vững' mở ra một chân trời mới cho thế hệ những người trẻ UAE, giúp họ thay đổi tư duy và hướng đến tương lai ngoài dầu mỏ hay không? Hãy cùng chờ đợi! Cùng hy vọng!

Bài viết sử dụng các nguồn: Nature, Smithsonianmag, U.AE, Space.com

* Đọc bài cùng tác giả Trang Ly tại đây.

Đọc thêm về:

    Bạn đọc có thể báo tin, gửi bài viết, clip, ảnh về email khampha@ttvn.vn để nhận nhuận bút cao trong vòng 24h. Đường dây nóng: 0943 113 999

    Soha
    Trí Thức Trẻ

    TIN NỔI BẬT SOHA

      Công ty Cổ phần VCCorp

      © Copyright 2010 - 2021 – Công ty Cổ phần VCCorp

      Tầng 17,19,20,21 Toà nhà Center Building - Hapulico Complex,
      Số 1 Nguyễn Huy Tưởng, Thanh Xuân, Hà Nội.
      Email: btv@soha.vn
      Giấy phép số 2411/GP-TTĐT do Sở Thông tin và Truyền thông Hà Nội cấp ngày 31 tháng 07 năm 2015.
      Chịu trách nhiệm nội dung: Ông Nguyễn Thế Tân

      Liên hệ quảng cáo:
      Hotline: 0942.86.11.33
      Email: giaitrixahoi@admicro.vn
      Hỗ trợ & CSKH:
      Tầng 20, tòa nhà Center Building, Hapulico Complex,
      số 1 Nguyễn Huy Tưởng, phường Thanh Xuân Trung, quận Thanh Xuân, Hà Nội.
      Tel: (84 24) 7307 7979
      Fax: (84 24) 7307 7980
      Chính sách bảo mật

      Chat với tư vấn viên