3 ngày trước "giờ G" ở Syria: Thổ sắp bỏ rơi đồng minh, mặc Nga tung hoành tại Idlib?

Hoài Giang |
3 ngày trước "giờ G" ở Syria: Thổ sắp bỏ rơi đồng minh, mặc Nga tung hoành tại Idlib?
3 ngày trước "giờ G" ở Syria: Thổ sắp bỏ rơi đồng minh, mặc Nga tung hoành tại Idlib?
Đặc nhiệm Nga tham chiến ở miền bắc Syria.

Dự kiến cuộc hội đàm giữa hai ông Putin và Erdogan về Syria diễn ra trong vài ngày tới sẽ định đoạt số phận của Idlib - hoặc ít nhất là một phần của nó.

3 ngày trước khi số phận Idlib được định đoạt

Số phận của "thành trì" lớn cuối cùng của phe đối lập ở Syria - Idlib, hoặc ít nhất là một phần của nó, sẽ sớm được quyết định trong cuộc hội đàm giữa Tổng thống Nga Vladimir Putin và người đồng cấp Thổ Nhĩ Kỳ Recep Tayyip Erdogan tại Sochi vào ngày 29/9.

Hội cuộc hội đàm diễn ra chỉ ít ngày sau buổi tiếp Tổng thống Syria Bashar al-Assad tại Moscow của ông Putin và các cuộc họp giữa phái viên Nga và Mỹ vào tuần trước.

"Idlib lớn" (vùng phiến quân và khủng bố kiểm soát thuộc các tỉnh Idlib, Aleppo, Hama và Latakia) hiện bị kẹt giữa những yêu sách trái ngược nhau và sự cân bằng quyền lực mong manh ở Syria.

Sau quãng thời gian nghe theo yêu cầu của Điện Kremlin về việc duy trì giới tuyến hiện tại ở tây bắc Syria, Damascus đã thay đổi quan điểm của mình.

Chính phủ của Tổng thống Bashar al-Assad tin rằng đã đến lúc thích hợp để tái chiếm Idlib - dựa trên quan điểm địa chính trị về việc Mỹ rút quân khỏi Afghanistan và thực tế là Syria và Trung Đông không còn nằm trong danh sách ưu tiên của Tổng thống Mỹ Joe Biden.

Damascus cũng đang tìm cách khai thác vị thế hiện tại của Thổ Nhĩ Kỳ ở Syria mà họ cho là đang chịu nhiều áp lực.

3 ngày trước giờ G ở Syria: Thổ sắp bỏ rơi đồng minh, mặc Nga tung hoành tại Idlib? - Ảnh 1.

Một bản đồ miêu tả các vị trí của Nga, Thổ, Iran, Quân đội Arab Syria (đỏ) và phiến quân (xanh) trong và xung quanh "Idlib lớn".

Hậu rút quân ở Afghanistan, Mỹ cũng "buông xuôi" ở Syria

Thực tế là sự tự tin của Damascus đến từ nhiều lý do. Đầu tiên là chiến thắng ở "cái nôi của cuộc cách mạng" tỉnh miền nam Daraa với thỏa thuận ngừng bắn được Nga làm trung gian.

Thứ hai là việc Quốc vương Jordan Abdullah II đã đề xuất chính phủ Syria "khôi phục sự ổn định" ở miền nam thông qua các hoạt động chống khủng bố và chống buôn lậu ma túy.

Hiện Amman cũng là một bên trong thỏa thuận mở rộng đường ống dẫn khí đốt từ Ai Cập đến Lebanon đi qua Jordan và Syria.

3 ngày trước giờ G ở Syria: Thổ sắp bỏ rơi đồng minh, mặc Nga tung hoành tại Idlib? - Ảnh 2.

Các tay súng đối lập giao nộp vũ khí tại Daraa, miền nam Syria (Ảnh: RusVesna.SU).

Và thứ ba, cuộc đối thoại gần đây tại Geneva giữa các đặc phái viên Nga và Mỹ cho thấy Syria đã tụt xuống rất thấp trong danh sách các ưu tiên đàm phán của Washington.

Chính quyền Biden hiện chỉ quan tâm đến việc cung cấp viện trợ nhân đạo, duy trì sự ổn định, đảm bảo ngừng bắn và ngăn chặn sự trỗi dậy của IS.

Điều này trái ngược với quan điểm của chính quyền tiền nhiệm khi tin rằng Idlib - mặc dù do nhóm cực đoan Hayyat Tahrir al-Sham (HTS) thống trị - là một con bài có thể được sử dụng để gây sức ép với Damascus và Moscow.

Có thể thấy chính quyền Biden nhận thấy rất ít sự khác biệt giữa HTS và các nhóm khủng bố như al-Qaeda và IS. Và hiện họ cho rằng việc tiêu diệt các nhóm này nên được ưu tiên sau khi rút quân khỏi Afghanistan và đã chuyển trọng tâm sang chống khủng bố ở Syria và Iraq.

Cuộc tấn công mới nhất của Mỹ vào vùng nông thôn Idlib và vụ một lãnh đạo cao cấp chưa rõ danh tính của al-Qaeda bị tiêu diệt có thể được coi là dấu hiệu cho thấy sự thay đổi này.

3 ngày trước giờ G ở Syria: Thổ sắp bỏ rơi đồng minh, mặc Nga tung hoành tại Idlib? - Ảnh 3.

Một tay súng HTS phát bánh ngọt cho người dân Idlib để chúc mừng Taliban kiểm soát Afghanistan vào giữa tháng 8/2021.

Ông Putin cũng muốn "một phép thử" ở Idlib?

Hiện ông Putin và ông Assad có cùng quan điểm về một số vấn đề ở Syria. Ông chủ Điện Kremlin tin rằng các lực lượng nước ngoài và các "túi khủng bố" là các "trở ngại chính" trong việc khôi phục chủ quyền và khởi động công cuộc tái thiết ở Syria.

Ông Putin cũng đã kiểm tra lại sức ảnh hưởng của Nga bằng cách mở rộng quyền kiểm soát ở miền nam Syria và thăm dò xem liệu có thể mở rộng nó ở miền bắc - cụ thể là Idlib hay không. Điều này giải thích tại sao Moscow hiện đang tăng cường các cuộc không kích ở đó.

Không quân Vũ trụ Nga (VKS) hiện đang không kích các nhóm phiến quân đồng minh của Ankara - cũng như các mục tiêu mà họ chưa từng tấn công trước đây.

3 ngày trước giờ G ở Syria: Thổ sắp bỏ rơi đồng minh, mặc Nga tung hoành tại Idlib? - Ảnh 4.

Khói bốc lên sau một cuộc không kích ở Idlib vào ngày 18/9.

Hơn nữa, Bộ trưởng Ngoại giao Nga Sergei Lavrov gần đây đã đưa ra nhận xét rằng Thổ Nhĩ Kỳ đã không đáp ứng các cam kết của họ trong thỏa thuận năm 2020.

Các cam kết bao gồm việc mở lại cao tốc Aleppo-Latakia, thiết lập các khu vực an toàn ở hai bên và triển khai các cuộc tuần tra chung. Ngoài ra, ông Lavrov cũng cho rằng Thổ Nhĩ Kỳ đã không chiến đấu với khủng bố hay tìm cách phân biệt giữa chúng và các nhóm vũ trang ôn hòa.

Rất có thể ông Putin sẽ sử dụng quân bài di cư ở Idlib và Châu Âu để gây áp lực với ông Erdogan còn Damascus - họ đang muốn tái áp dụng thỏa thuận ở Daraa nhưng lần này là ở Idlib.

Nếu một thỏa thuận Daraa lặp lại ở Idlib, Nga sẽ gặt hái ảnh hưởng lớn hơn ở nước này, trong khi Mỹ phải lùi bước.

3 ngày trước giờ G ở Syria: Thổ sắp bỏ rơi đồng minh, mặc Nga tung hoành tại Idlib? - Ảnh 5.

Tổng thống Syria Bashar al-Assad và Tổng thống Nga Vladimir Putin trong cuộc gặp hôm 13/9.

Thổ Nhĩ Kỳ vẫn là "hòn đá tảng"?

Tuy nhiên, có một sự khác biệt lớn giữa miền nam và miền bắc Syria. Đó là sự hiện diện của Thổ Nhĩ Kỳ.

Bộ trưởng Quốc phòng Thổ Nhĩ Kỳ Hulusi Akar đã đáp lại tuyên bố của Ngoại trưởng Lavrov bằng cách tuyên bố rằng Moscow mới là bên đã từ bỏ các cam kết của mình ở Idlib. 

Trái ngược với việc Amman hoan nghênh "chính phủ và Quân đội Arab Syria (SAA)" tới Daraa và tiếp đón các bộ trưởng Syria, Ankara muốn Moscow ngăn chặn sự trở lại của "chế độ và dân quân" ở Idlib.

Ankara cho rằng Moscow đã không đáp ứng các cam kết của mình trong 3 vấn đề

Đầu tiên là việc VKS và SAA không ngừng các cuộc không kích và pháo kích vào Idlib, thứ hai là ngăn chặn làn sóng tị nạn mới và cuối cùng là không rút quân khỏi các điểm đã được thỏa thuận.

3 ngày trước giờ G ở Syria: Thổ sắp bỏ rơi đồng minh, mặc Nga tung hoành tại Idlib? - Ảnh 7.

Su-34 của VKS trên bầu trời Idlib sáng 25/9.

Với những phức tạp nêu trên, được biết một đề xuất cũ về việc "trao đổi" khu vực phía nam đường cao tốc Aleppo-Latakia ở Idlib với khu vực Tall Rifaat ở vùng nông thôn Aleppo đã lại được đưa ra.

Đề xuất cũ thứ hai được cũng dự kiến sẽ được "đặt lên bàn" trong cuộc gặp giữa ông Putin và ông Erdogan có liên quan đến Ủy ban Hiến pháp.

Nga và Thổ Nhĩ Kỳ tin rằng đây là "thành tựu" quan trọng nhất của quá trình Astana mà họ tham gia cùng với Iran.

Giữa 2 ông Putin và Erdogan có thể có những khác biệt về Idlib, nhưng họ nhất trí về bước đột phá theo đề xuất của đặc phái viên Liên Hiệp Quốc Geir Pedersen.

Có lẽ thời điểm công bố kết quả của cuộc hội đàm vào ngày 29/9 cũng sẽ trùng với "giờ G" - giờ SAA nổ súng tấn công Idlib.

3 ngày trước giờ G ở Syria: Thổ sắp bỏ rơi đồng minh, mặc Nga tung hoành tại Idlib? - Ảnh 9.

Hình minh họa.

Đọc thêm về:

    Bạn đọc có thể báo tin, gửi bài viết, clip, ảnh về email quansu@ttvn.vn để nhận nhuận bút cao trong vòng 24h. Đường dây nóng: 0943 113 999

    Soha
    Trí Thức Trẻ
      Công ty Cổ phần VCCorp

      © Copyright 2010 - 2021 – Công ty Cổ phần VCCorp

      Tầng 17,19,20,21 Toà nhà Center Building - Hapulico Complex,
      Số 1 Nguyễn Huy Tưởng, Thanh Xuân, Hà Nội.
      Email: btv@soha.vn
      Giấy phép số 2411/GP-TTĐT do Sở Thông tin và Truyền thông Hà Nội cấp ngày 31 tháng 07 năm 2015.
      Chịu trách nhiệm nội dung: Ông Nguyễn Thế Tân

      Liên hệ quảng cáo:
      Hotline: 0942.86.11.33
      Email: giaitrixahoi@admicro.vn
      Hỗ trợ & CSKH:
      Tầng 20, tòa nhà Center Building, Hapulico Complex,
      số 1 Nguyễn Huy Tưởng, phường Thanh Xuân Trung, quận Thanh Xuân, Hà Nội.
      Tel: (84 24) 7307 7979
      Fax: (84 24) 7307 7980
      Chính sách bảo mật

      Chat với tư vấn viên